پایگاه خبری، سرگرمی بوق خبر

کد خبر: ۱۴۷۴
۳۱ مرداد ۱۴۰۰ | ۲۳:۵۸
یائسگی یک وضعیت طبیعی در سیر باروری خانم‌ها است که معمولاً پس از ۴۵ سالگی رخ می‌دهد و با توقف تولید هورمون‌های تولیدمثلی و از بین رفتن توان باروری همراه است. اما یائسگی زودرس چیست؟ آیا راهی برای پیشگیری از بروز یا درمان آن وجود دارد؟

یائسگی

بوق خبر - دکتر آتوسا کریمی _ جراح و متخصص زنان و زایمان و فلوشیپ ناباروری درباره تعریف یائسگی زودرس، گفت: یائسگی یک مرحله طبیعی در زندگی خانم‌ها است و به‌طور معمول انتظار داریم در سنین پس از ۴۵ سالگی رخ دهد، اما اگر در سنین زیر ۴۰ تا ۴۲ سال رخ دهد، دیگر طبیعی نیست و به آن یائسگی زودرس یا نارسایی زودرس تخمدان گفته می‌شود. شیوع یائسگی زودرس طبق آمارهای مختلف جهانی از یک درصد تا پنج درصد گزارش شده است.

وی درباره علائم یائسگی زودرس، بیان کرد: یائسگی زودرس علائمی همچون یائسگی طبیعی دارد، فقط زودتر از سن معمول اتفاق می‌افتد. یائسگی یعنی توقف تولید هورمون‌های جنسی استروژن و پروژسترون توسط تخمدان‌ها. وقتی تولید این هورمون‌ها متوقف می‌شود، تخمدان‌ها کوچک می‌شود، چرخه تخمک‌گذاری‌ و قاعدگی نیز متوقف می‌شود و در اثر نبود استروژن، علائمی همچون گرگرفتگی و تعریق، تپش قلب، کاهش میل جنسی، دردهای عضلانی و پوکی استخوان بروز می‌یابد.

کریمی ادامه داد: اگر خانمی در سنین زیر ۴۲ سالگی با علائمی همچون کاهش حجم خون‌ریزی‌های قاعدگی و افزایش فاصله بین سیکل‌های قاعدگی مواجه شد، برای بررسی باید به پزشک متخصص زنان مراجعه کند. ما بر اساس علائم دو اقدام تشخیصی انجام می‌دهیم. نخست، سونوگرافی برای بررسی تخمدان‌ها تا ببینیم اندازه تخمدان‌ها نسبت به سن خانم طبیعی است یا کوچکتر شده است. دوم، با ارزیابی سطح هورمون آنتی‌مولرین (AMH) از طریق آزمایش خون، میزان ذخیره تخمدان را بررسی می‌کنیم. کوچک شدن تخمدان‌ها به همراه کاهش ذخیره تخمدان، در کنار علائمی مانند توقف خونریزی‌های ماهانه یا کاهش آنها، مطرح‌کننده نارسایی زودرس تخمدان یا یائسگی زودرس است‌.

این عضو تیم تخصصی مرکز درمان ناباروری ابن‌سینا درباره علت بروز یائسگی زودرس، اظهار: در اغلب موارد علت آن نامعلوم است، هرچند زمینه‌های وراثتی و ژنتیکی قطعاً در آن مؤثر است. یعنی وقتی مادر، خاله یا خواهر یک خانم دچار یائسگی زودرس شده باشد، خطر بروز یائسگی زودرس برای او نیز بیشتر است. سابقه ابتلا به سرطان و درمان‌های آن، یعنی شیمی‌درمانی و پرتو درمانی نیز از علل بروز یائسگی زودرس است. جراحی روی تخمدان‌ها و همچنین، برخی شرایط محیطی مانند قرارگیری طولانی‌مدت در معرض سمومی همچون سرب نیز می‌تواند باعث ایجاد یائسگی زودرس شود.

وی با تأکید بر تفاوت یائسگی زودرس و تنبلی تخمدان گفت: ممکن است برخی از خانم‌ها فکر کنند که منظور از یائسگی زودرس همان تنبلی تخمدان است در حالی که این دو وضعیت کاملاً متفاوت‌اند. منظور از تنبلی تخمدان سندرم تخمدان پلی‌کیستیک است؛ یک سندرم متابولیک که با بزرگ‌شدن تخمدان‌ها، وجود فولیکول‌های ریز متعدد در سطح تخمدان‌ها و افزایش هورمون آنتی‌مولرین مشخص می‌شود. البته یک علامت، یعنی بی‌نظمی قاعدگی و در واقع دیر به دیر قاعده شدن بین این دو وضعیت مشترک است، اما دیگر موارد کاملاً برعکس‌اند. شانس بروز یائسگی زودرس در خانم‌های مبتلا به تنبلی تخمدان نیز معمولاً بسیار کمتر است.

کریمی درباره درمان یائسگی زودرس، گفت: متأسفانه درمانی برای این وضعیت وجود ندارد، اما وقتی یائسگی در سنین زیر چهل سال اتفاق بیفتد، برای پیشگیری از عوارضی همچون پوکی استخوان لازم است با تجویز داروهای هورمونی مناسب، خونریزی قاعدگی ماهانه را در بیمار القا کنیم. البته، تجویز این داروها فقط باید توسط پزشک متخصص و با در نظر داشتن شرایط بیمار انجام شود. بسیار مهم است که خانم از نظر بیماری‌های زمینه‌ای، مانند فشار خون، دیابت، چاقی و ... بررسی شود تا داروی مناسب با دوز مناسب برای او تجویز شود، چون داروهای هورمونی می‌توانند این مشکلات زمینه‌ای را تشدید کنند.

این فلوشیپ ناباروری درباره اثربخشی طب سنتی در پیشگیری و درمان یائسگی زودرس، بیان کرد: مطالعات کافی در خصوص اثربخشی درمان‌های گیاهی و سنتی در پیشگیری و درمان نارسایی زودرس تخمدان صورت نگرفته است و بنابراین به لحاظ علمی نمی‌توان آن را تأیید کرد. برخی گیاهان همچون رازیانه به دلیل اینکه حاوی هورمون استروژن‌اند، ممکن است باعث ایجاد قاعدگی شوند، ولی اثر پیشگیری‌کننده یا درمان‌کننده ندارند. به هر حال، اگر خانمی از طب گیاهی یا سنتی استفاده می‌کند، حتماً باید پزشک خود را در جریان قرار دهد. زیرا ممکن است داروهای طب سنتی با داروهای تجویزی پزشک تداخل داشته باشد.

بنابر اعلام روابط عمومی مرکز درمان ناباروری ابن‌سینا، وی در خصوص امکان بارداری خانم‌های مبتلا به یائسگی زودرس، افزود: تنها راه موجود استفاده از آی وی اف با تخمک اهدایی است. البته پژوهش‌هایی در خصوص استفاده از سلول‌های بنیادی خون قاعدگی‌ برای مبتلایان به یائسگی زودرس یا نارسایی زودرس تخمدان در پژوهشگاه و مرکز درمان ناباروری ابن‌سینا در حال انجام است، اما هنوز در مرحله مطالعاتی قرار دارد. خوشبختانه روش سلول‌درمانی، یعنی تزریق سلول‌های بنیادی خون قاعدگی‌ به تخمدان‌ها، در خانم‌های مبتلا به کاهش ذخیره تخمدان اثربخش بوده است و ما هم موارد بارداری طبیعی و هم موفقیت آی‌وی‌اف پس از تزریق این سلول‌ها داشتیم و امیدواریم در آینده این روش در مبتلایان به یائسگی زودرس نیز اثربخش باشد.

عضو تیم تخصصی مرکز درمان ناباروری ابن‌سینا در پایان یادآور شد: خانم‌هایی که در خانواده درجه یک خود سابقه یائسگی زودرس دارند، بهتر است هرچه زودتر برای بررسی وضعیت تخمدان‌ها و میزان ذخیره تخمدان مراجعه کنند و پیش از بروز نارسایی زودرس تخمدان برای فریز تخمک یا جنین اقدام کنند. همچنین، اقدام برای حفظ باروری، یعنی فریز تخمک یا جنین، به خانم‌هایی که ابتلا به سرطان برای آنها تشخیص داده شده است، پیش از شروع پرتودرمانی و شیمی‌درمانی، توصیه می‌شود. زیرا همان‌طور که گفته شد، درمان‌های سرطان می‌تواند باعث بروز یائسگی زودرس شود.

منبع: ایسنا
ارسال نظر
نام:
ایمیل:
نظر:
نیازمندی‌ها
تبلیغات متنی
چاپ افست
چاپ دیجیتال
چاپ کارتن
نشان تجارت
آیت ماندگار
اخبار ورزشی
پیشخوان روزنامه